Ayın Mantrası: Om Namah Shivaya

Namaste! Matını ser, derin bir nefes al ve arkana yaslan. Çünkü bugün yoga dünyasının en disiplinli, en bol terleten ama bir o kadar da büyüleyici pratiklerinden birine; Ashtanga Yoga dünyasına derin bir dalış yapıyoruz. Hani şu sosyal medyada gördüğün, sanki yerçekimine meydan okuyormuş gibi havada asılı kalan, tüy gibi hafifleyen ama aslında o an arkada amansız bir kas gücü ve odaklanma savaşı veren yogiler var ya… İşte onların gizli aşkı çoğunlukla Ashtanga’dır! Eğer sen de "Biraz hareket edeyim ama ruhum da matın üzerinde yerini bulsun, hırslanmadan kendimi keşfedeyim" diyorsan, doğru yerdesin. Hadi gel, Ashtanga Yoga nedir, bu işin felsefesi nerden gelir ve matın üzerinde dengede kalmanın sırları nelerdir, birlikte inceleyelim! Ashtanga Yoga Nedir? Ashtanga, kelime anlamı olarak Sanskritçede "Sekiz Kollu/Basamaklı" anlamına geliyor. Büyük yoga gurusu Sri K. Pattabhi Jois tarafından modernize edilip dünyaya tanıtılan bu ekol, aslında tam bir "hareketli meditasyon" pratiği. Buradaki en büyük olay şu: Ashtanga’da kafana göre akamazsın süslü dostum! Önceden belirlenmiş, belirli bir sırası olan asana (duruş) serileri vardır. Sen birinci seriyi (Primary Series - Yoga Chikitsa) bitirmeden, yani o duruşlarda ustalaşmadan hop diye ikinci seriye geçemezsin. Pattabhi Jois’in çok sevdiğim, yoga stüdyolarının duvarlarına asılası meşhur bir sözü vardır: "Yoga is 99% practice, 1% theory." (Yoga %99 pratik, %1 teoridir.) Yani diyor ki; felsefeyi saatlerce tartışabilirsin ama asıl deneyimi ve dönüşümü matın üzerine çıkıp o emeği verdiğinde, kendi bedenine dokunduğunda hissedeceksin. Ashtanga’nın Üç Atlısı: Tristana Ashtanga pratik ederken sadece hareketleri yapıp geçmiyoruz. Bizi matın üzerinde tutan, zihnimizi susturan ve o büyülü anı yakalamamızı sağlayan üç odak noktası var. Biz buna Tristana diyoruz:  Ujjayi Nefesi (Okyanus Nefesi): Boğazının arkasını hafifçe sıkarak aldığın, tıpkı Darth Vader veya okyanus dalgaları gibi ses çıkaran o derin nefes. Bu nefes içindeki odağı güçlendirir, seni ısıtır ve pratiğe konsantre olmana destek olur. Bandhalar (Enerji Kilitleri): Özellikle Mula Bandha (kök kilidi) ve Uddiyana Bandha (karın kilidi). Pratik boyunca karnını içeri ve yukarı toplamak, o zorlu duruşlarda sanki havada uçuyormuş gibi hafiflemene yardımcı olabilir. Drishti (Bakış Noktası): Gözlerin fır fır dönmeyecek, yandaki matta amuda kalkan komşuna bakıp "Vay be" demeyeceksin! Her hareketin belirli bir bakış noktası vardır (burnun ucu, başparmak, göbek deliği gibi). Gözün nereye bakarsa, zihnin oraya gider. Bakışını sabitle ki zihnin de sakinleşsin. Dengeli Bir Pratik ve Köklenme Mücadelesi Şimdi dürüst olalım; Ashtanga demek, dinamizm ve bolca efor demek. Sun Salutation (Güneşe Selam) serileriyle başlayan pratik ilerledikçe, matın üzerinde yoğun bir sıcaklık hissedebilirsin. İşte tam bu noktada, aşağı bakan köpekte durmaya çalışırken ellerinin öne doğru kayması ve senin "Şu an zen kalmalıyım ama dengemi kaybetmek üzereyim!" iç sesiyle savaşman çok normal. Hepimiz o yollardan geçtik, sakin ol! Ashtanga gibi yoğun pratiklerde köklenmek ve güvende hissetmek için kaymayan ve duruşunu destekleyen doğru bir mat seçimi çok önemlidir. Ellerin terlese bile seni destekleyen, zemine iyi oturan güvenli bir mat, pratiğini çok daha konforlu bir meditasyona dönüştürebilir. Matının üzerinde bulacağın o sağlam denge hissi, zorlu asanalarda sadece bedenine ve nefesine odaklanmanı kolaylaştırır. Doğaya ve Kendine Saygı Ashtanga felsefesinin ilk basamağı Yama’lardır, yani toplumsal kurallar. Ve bu kuralların en başında Ahimsa (Şiddetsizlikle Yaşamak) gelir. Şiddetsizliği sadece canlılara zarar vermemek olarak düşünme; gezegenimize, doğaya ve evrene saygı duymak, onu korumak da Ahimsa’nın bir parçasıdır. "Peki Ben Ashtanga’ya Başlamalı mıyım?" Eğer hayatında bir düzene, disipline ihtiyaç duyuyorsan, "Zihnim çok dolu, beni ancak dinamik bir fiziksel pratik sakinleştirir" diyorsan; kesinlikle evet! İlk başta seriyi ezberlemek veya duruşları tam yapamamak seni korkutmasın. Kendine zaman tanı, nefesine odaklan ve matın üzerinde geçirdiğin her saniyenin tadını çıkar. Belki de hayatının o en huzurlu, en dengeli anı, matın üzerinde seni bekliyordur. Kaynakça Pattabhi Jois — Yoga Mala: The Original Teachings of Ashtanga Yoga Verywell Fit: "The Three Focal Points (Tristana) of Ashtanga Yoga" The New York Times (Wirecutter): "The Best Yoga Mats for Dynamic and Sweaty Practices"

Selam! Matın Üzerinde Benimle Birlikte Sınırları Keşfetmeye Hazır mısın? Bugün kapıyı biraz aralıyoruz ve içeriye o sıcacık, sarmalayıcı havayı davet ediyoruz. Evet, bildin: Konumuz Hot Yoga! Hani şu dışarıda hava buz gibiyken bile seni tropikal bir adadaymış gibi hissettiren, matınla arandaki bağı bambaşka bir boyuta taşıyan o harika pratik. Eğer Yahu zaten yoga yaparken zorlanıyorum, bir de o sıcaklıkta ne işim var? diyorsan, arkana yaslan, bir bitki çayı al ve bu sıcak dünyanın kapılarını birlikte aralayalım. Kim bilir, belki de bir sonraki pratiğinde stüdyonun en ön sırasında yerini alırsın! Nedir Bu Hot Yoga? (Sadece Terlemekten Çok Daha Fazlası!) Hot Yoga, genellikle 35 ila 40 derece arasında ısıtılmış ve nem oranı %40-50 civarında dengelenmiş özel odalarda yapılan bir yoga pratiğidir. En bilinen türü 26 duruş ve 2 nefes egzersizinden oluşan Bikram Yoga olsa da, günümüzde Vinyasa veya Yin Yoga tarzlarının da sıcak odalarda uygulandığı versiyonları oldukça popüler. Peki, neden bu sıcaklığı tercih ediyoruz? Cevap aslında pratiğe getirdiği o derinleşme hissinde saklı. Sıcaklık, kasların ve eklemlerin daha rahat esnemesine yardımcı olur. Çevre sıcaklığının desteğiyle pozların içinde daha akıcı bir şekilde kalabildiğini, bedeninle birlikte zihninin katı sınırlarının da esnemeye başladığını fark edersin. Tabii ki bu esnada yoğun pratikle gelen o harika hafifleme ve tazelenme hissi de cabası! (Küçük bir not: Sıcaklık kasları yumuşatsa da, kendi sınırlarını aşmamaya ve bedenini her zamankinden daha dikkatli dinlemeye özen göstermelisin.) Hot Yoga’ya Başlamadan Önce Kulak Küpesi Yapılacak İpuçları Tamam, ikna oldum, gidiyorum! demeden önce, pratiğinin keyifli bir deneyime dönüşmesi için bilmen gereken birkaç küçük ipucu var. Sonuçta amacımız matın üzerinde zorlanmak değil, parıldamak! Hidrasyon Önemlidir (Pratik Öncesi ve Sonrası): Derse girmeden hemen önce hızlıca çok fazla su içmek pozlarda seni rahatsız edebilir. En güzeli, dersten önceki gün boyunca suyunu yudum yudum, düzenli tüketmektir. Dersten sonra da kaybettiğin sıvıyı ve mineralleri yerine koymak için güzel bir hindistan cevizi suyu veya elektrolit dengeli bir içecek harika bir eşlikçi olabilir. Hafif Beslen: Derse girmeden en az 23 saat önce ağır yemek yemeyi bırakmalısın. Akış boyunca midenin rahat olması, hareketleri çok daha konforlu yapmanı sağlar. Dinlenmeyi Seçmek Bir Süper Güçtür: Derste her pozu mükemmel yapmak veya herkesle aynı tempoda gitmek zorunda değilsin. Nabzının çok yükseldiğini veya yorulduğunu hissettiğin an, hemen Çocuk Pozuna (Balasana) geç ve nefesine odaklan. Unutma, bu senin pratiğin ve kendi bedenine şefkat göstermek yoganın özüdür. Hot Yoga’nın Gizli Kahramanı: Doğru Mat Seçimi Gelelim işin en önemli detaylarından birine... Normal bir yoga dersinde matının kalitesi önemlidir ama yoğun nemli ortamlarda bu önem daha da artar. Neden mi? Çünkü ortamdaki yoğun nem, sıradan matları biraz kaygan hale getirebilir. Aşağı Bakan Köpek pozundayken ellerinin kayması, odaklanmanı zorlaştırabilir. Hot Yoga yaparken köklenmek ve dengede hissetmek için şu iki özelliğe dikkat edebilirsin: Yüksek Kaydırmazlık Performansı: Nemli ellerde bile güçlü bir tutuş sunan ve kayma hissini minimize eden bir mat seçmek, pozların içinde güvenle derinleşmeni ve pratiğe tamamen odaklanmanı sağlar. Zemine Pürüzsüz Oturan Tasarım: Serdiğin anda pürüzsüzce açılan, kenarları kıvrılmayan matlar, dengeni korumana yardımcı olur. Pratik esnasında matın formuyla uğraşmak zihnini bulandırmamış olur. Ayrıca, uzun ömürlü ve doğaya duyarlı materyallerden üretilmiş seçimler yapmak, pratiğinin felsefesiyle de harika bir uyum yakalamanı sağlar. Matına her bastığında hem kendine hem de dünyaya iyi bakan bir tercih yaptığını bilmek gibisi yok! Matın Üzerinde Kendinle Buluşma Hot Yoga, sadece fiziksel bir pratik değil; zihninin Acaba yapabilir miyim? dediği yerde bedeninin potansiyelini keşfetme hikayesidir. O odadan her çıktığında, sadece yoğun bir pratik yapmış olmayacak, aynı zamanda günün stresini ve zihinsel yüklerini de o matın üzerinde bırakıp hafiflemiş hissedeceksin. Bir sonraki sıcak pratikte görüşmek üzere; matının tutuşu güçlü, zihnin hep dingin kalsın! Kaynakça WebMD: "Bikram Yoga: What to Know" Yoga Journal: "How to Prepare for Your First Hot Yoga Class"  The New York Times (Wirecutter): "The Best Yoga Mats"

Selam canım yogi ve yogi adayı! Matını serdiysen, yanına da belki o çok sevdiğin bitki çayını aldıysan arkana yaslan, çünkü bugün seninle yoga dünyasının en hareketli, en dinamik ve tabiri caizse en "akışkan" hallerinden birini konuşacağız: Vinyasa Yoga! Eğer matın üzerine her çıktığında sabit kalmaktan biraz sıkılıyorsan, zihnin sürekli "Bugün ne pişirsem?", "O maili attım mı?" diye arkada 50 tane sekme açıyorsa ve hareket ederken kendinle kalmanın dinamik bir yolunu arıyorsan; doğru yerdesin. Vinyasa tam olarak senin aradığın o keyifli odaklanma alanı olabilir. Hadi gel, bu güzel akışın içine beraber dalalım ve Vinyasa’nın sırlarını keşfedelim. Nedir Bu Vinyasa? (Ama Öyle Kitap Tanımı Gibi Değil, Bizce!) Hani bazı günler vardır; her şey tıkır tıkır işler, hayatın ritmini yakalarsın ve adeta rüzgarda süzülen bir yaprak gibi akarsın ya... İşte Sanskritçede Vinyasa kelimesi tam olarak bu hissi çağrıştırıyor. Kelime anlamı olarak "özel bir şekilde yerleştirmek" veya "nefes ile hareketi senkronize etmek" anlamına geliyor. Büyük yoga üstadı T.K.V. Desikachar bu durumu çok güzel özetliyor: "Yoga bir kişinin yaşam biçimine uyarlanmalıdır, kişinin yaşamı yogaya değil." Vinyasa tam olarak bunu yapıyor işte! Her pozu nefesinin bir parçası haline getiriyor. Aldığın nefes seni bir duruşa yükseltirken, verdiğin nefes seni bir sonraki adıma, belki de köklenmeye davet ediyor. Pozlar arasında öyle uzun uzun, donup kalmış gibi beklemiyorsun. Bir asanadan (poz) diğerine adeta akan bir nehir gibi geçiyorsun. Biz buna matın üzerinde kendi müziğinle dans etmek de diyoruz! Vinyasa’nın En Güzel Yanı: Zihni Sakinleştirmenin Dinamik Yolu "Ben oturup saatlerce meditasyon yapamıyorum, gözümü kapattığım an yapılacaklar listesi gözümün önünde uçuşuyor" diyenlerden misin? (Yalnız değilsin, sarılalım!) İşte Vinyasa’nın en keyifli yanı bu. Sürekli bir hareket ve nefes takibi olduğu için zihnine geçmişi veya geleceği düşünecek o boşlukları bırakmamak için harika bir pratik sunuyor. Yukarı bak, nefes al; aşağı bak, nefes ver; bacağını kaldır, dengede kal... Derken bir bakmışsın, o zihnindeki o bitmek bilmeyen koşturmaca yerini sadece nefesinin sesine bırakmaya başlamış. İçindeki o yoğun hareketlilik, matın üzerinde tatlı bir odaklanmaya ve huzura dönüşüyor. Yani aslında hareket ederken, fark etmeden zihnini dinlendiriyorsun. Vinyasa Pratiğinin Sana Teşekkür Edeceği 3 Harika Katkı Haftada birkaç gün matın üzerine çıkıp bu akışı hayatına dahil ettiğinde bedeninde ve ruhunda ne gibi güzellikler yeşerebilir biliyor musun? Esneklik ve Güç Bir Arada: Genelde yogayı sadece "esnemek" sanırlar ama Vinyasa dinamik yapısıyla kaslarını canlandırır, merkez (core) bölgene harika bir güç kazandırır. Hem güçlü hem de esnek bir beden algısının kapılarını aralar. Kardiyo Etkisi ve Canlanma: Akış hızlandıkça içindeki o tatlı ateş (Tapas) uyanmaya başlar. Hareketin getirdiği o doğal sıcaklık hissiyle birlikte bedeninin canlandığını, enerjinin tazelendiğini hissedersin. Odaklanma Becerisi: Matın üzerinde dengede kalmayı ve akışı takip etmeyi deneyimledikçe, bu durum günlük hayatına da yansıyabilir. İş yerinde veya günlük koşturmacada yoğun anları daha sakin, merkezinde ve odaklanmış bir şekilde yönetmeye yardımcı olur. Matın Üzerinde "Köklenmek" Ne Demek? Vinyasa yaparken en önemli şeylerden biri ellerinin ve ayaklarının mata bastığı o an hissettiğin güvendir. Hani bazı matlar vardır; tam en keyifli pozunu deneyecekken ya da Aşağı Bakan Köpek pozuna geçmişken tak diye kayar, bütün o konsantrasyonu alıp götürür ya... Hah, işte tam da bu yüzden pratikte tam bir güven ve köklenme hissi çok önemlidir. Tıpkı hayata karşı duruşun gibi, matın üzerinde de zemine dengeli bir şekilde yayılabilmek seni akışın içinde çok daha özgür kılar. Ayakların yere sağlam bastığında, üst bedeninin gökyüzüne doğru yükselmesi çok daha kolay olur. Yeni Başlayacaklar İçin Küçük Bir Yogi Tavsiyesi Eğer "Tamam, çok gaza geldim, hemen başlamak istiyorum ama ya pozları yapamazsam, ya yarıda kalırsam?" diyorsan, hemen o içindeki şüpheci sesi susturuyoruz! Vinyasa’da mükemmel poz diye bir şey yoktur, mükemmel akış vardır ve o akış tamamen sana özeldir. Nefesini Dinle: Eğer bir pozda nefesin kesiliyorsa veya zorlanıyorsan, hemen çocuk pozuna geçip dinlenebilirsin. Yoga bir yarış değil, senin kendi içine yaptığın en samimi yolculuk. Bedenine Şefkat Göster: Bazı günler bedenimiz çok esnektir, bazı günler ise adeta açılmakta zorlanabilir. İkisi de çok normal, ikisi de kabulümüz! Sri K. Pattabhi Jois’un o çok sevdiğimiz sözünü unutma: "Pratik yap ve her şey gelecektir." Acele etme, anın tadını çıkar, her nefesten keyif almaya bak. Kendine alan aç, bedeninin sesini dinle ve o tatlı ritme kendini bırak. Sen de matın üzerinde o güzel dönüşümü hissetmek, zihnini sakinleştirirken bedenine şefkatli bir iyilik yapmak istersen, bugün kendine bir şans ver ve ilk akışına başla. Unutma, matın üzeri senin güvenli alanın. Günün nasıl geçerse geçsin, matının üzerinde her zaman kalbine ve ruhuna dönebilirsin. Mutlu akışlar, bol zen dolu anlar! Kaynakça 1 T.K.V. Desikachar 2 Sri K. Pattabhi Jois